الشيخ محمد هادي معرفة ( مترجم : مولائى نيا )
19
تناسب آيات ( فارسى )
مطرح نموده و خيال كردهاند كه وجود چنين ارتباطى نيز بين آيات لازم است ، و آن عبارت است از تناسب لازم ، بين خاتمهء سورهء قبل ، با ابتداى سورهء بعد مىباشد . ولى اين مسئله جز تكلّف ، چيز ديگرى نمىباشد ، و چندان فايدهاى هم بدان مترتب نيست . گذشته از اينكه دليلى كه اين نوع روابط و تناسب خاص را اثبات نمايد ، نيز وجود ندارد . تفصيل مطالب ذكرشده شك و ترديدى نيست كه آيات قرآن كريم ، در طىّ 23 سال به طور تدريجى ، بر طبق مصالحى كه اقتضاى آن را مىنمود ، نازل گشته است . اگر چه روح و جان و حقيقت قرآن كريم ، دفعة واحده و يك جا بر رسول اعظم اسلام - صلىالله عليه و آله - نازل شده است . و آيات آن جدا جدا ، و گاهى هم به صورت يك مجموعهء مثلا ده آيه يا پنجاه آيه و يا يك سوره ، يك جا و در زمان خاصّى به مناسبت خاصّى ، نازل شده است . و چه بسا مناسبت نزول آيهاى ، مخالف و غير مناسب با نزول آيه ديگرى باشد . و يا يك مجموعه از آيات در مناسبتى ، و مجموعهء ديگر ، در مناسبت ديگرى نازل شده باشد . ضرورت وحدت موضوع ، اقتضا مىنمايد كه بين آيات يك مجموعه ، مناسبت و سنخيت وجود داشته باشد ؛ زيرا در يك زمان و دنبال هم نازل شده و مناسبت واحدى داشتهاند . و فرض اين است كه اين مجموعهء واحد ، اجزاء يك كلام و يك پيكره محسوب مىشوند . بنابراين ، يقينا ضرورت دارد كه بين آن مجموعه ، مناسبتى باشد . به همين جهت ، وحدت موضوع و هم سنخ بودن و جزء يك كلام و مجموعه بودن ، آن را به صورت يك كلام و يك گروه هم هدف ، قرار داده است كه بذاته و مستقلا ، يك وحدت ذاتى پيدا كردهاند .